Επιστήμονες ανέπτυξαν ένα σετ «πράσινων» επιτραπέζιων σκευών από ζαχαροκάλαμο και μπαμπού, το οποίο είναι ταυτόχρονα βολικό και πρακτικό, υπόσχοντας να αποτελέσει μια πιθανή εναλλακτική λύση στα πλαστικά ποτήρια και άλλα πλαστικά δοχεία μιας χρήσης. Ενώ τα παραδοσιακά πλαστικά ή τα βιοδιασπώμενα πολυμερή μπορούν να χρειαστούν έως και 450 χρόνια ή υψηλές θερμοκρασίες για να αποσυντεθούν, αυτό το μη τοξικό και οικολογικό υλικό αποσυντίθεται σε μόλις 60 ημέρες και είναι αρκετά καθαρό για να αποθηκεύσετε τον πρωινό σας καφέ ή το φαγητό σας για πακέτο. Ένα άρθρο σχετικά με αυτή την πλαστική εναλλακτική λύση δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Matter στις 12 Νοεμβρίου 2020.
«Για να είμαι ειλικρινής, όταν ήρθα για πρώτη φορά στις ΗΠΑ το 2007, σοκαρίστηκα από την πανταχού παρούσα παρουσία πλαστικών δοχείων μιας χρήσης στα σούπερ μάρκετ», λέει η αντίστοιχη συγγραφέας Τζούλι Χονγκλί του Πανεπιστημίου Northeastern. «Κάνουν τη ζωή μας πιο βολική, αλλά γίνονται επίσης απόβλητα που δεν αποσυντίθενται στο περιβάλλον». Αργότερα, βλέποντας περισσότερα πλαστικά μπολ, πιάτα και μαχαιροπίρουνα να πετιούνται στα σκουπίδια σε σεμινάρια και συναντήσεις, αναρωτήθηκε: «Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πιο βιώσιμα υλικά;»
Αναζητώντας εναλλακτικές λύσεις στα πλαστικά δοχεία τροφίμων, η Zhu και οι συνάδελφοί της στράφηκαν στο μπαμπού και σε μία από τις μεγαλύτερες πηγές αποβλήτων της βιομηχανίας τροφίμων: τη βαγάσση από ζαχαροκάλαμο. Η ομάδα συνδύασε μακριές, λεπτές ίνες μπαμπού με κοντές, χοντρές ίνες βαγάσσης για να σχηματίσουν ένα πυκνό πλέγμα και παρήγαγε δοχεία από αυτά τα δύο υλικά που είναι μηχανικά σταθερά και βιοδιασπώμενα. Αυτά τα νέα οικολογικά δοχεία δεν είναι μόνο τόσο ανθεκτικά όσο το πλαστικό και ικανά να συγκρατούν υγρά, αλλά είναι επίσης καθαρότερα από τα βιοδιασπώμενα δοχεία που κατασκευάζονται από ανακυκλωμένα υλικά, τα οποία μπορεί να μην έχουν απολυμανθεί πλήρως. Αρχίζουν να αποσυντίθενται στο έδαφος μετά από 30 έως 45 ημέρες και παραμορφώνονται πλήρως μετά από 60 ημέρες.
«Η κατασκευή δοχείων τροφίμων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Δεν θα πρέπει μόνο να είναι βιοδιασπώμενα», είπε ο Ζου. «Αφενός, χρειαζόμαστε ένα υλικό ασφαλές για τα τρόφιμα. Αφετέρου, το δοχείο θα πρέπει να έχει υψηλή μηχανική αντοχή όταν είναι βρεγμένο και να είναι πολύ καθαρό, καθώς θα χρησιμοποιείται για την αποθήκευση ζεστού καφέ και ενός ζεστού γεύματος».
Οι ερευνητές πρόσθεσαν αλκυλοκετενοδιμερές (AKD), μια φιλική προς το περιβάλλον χημική ουσία που χρησιμοποιείται ευρέως στη βιομηχανία τροφίμων, για να βελτιώσουν την αντοχή των χυτευμένων επιτραπέζιων σκευών στο λάδι και το νερό, εξασφαλίζοντας ανθεκτικότητα σε υγρά περιβάλλοντα. Με αυτό το συστατικό, τα νέα επιτραπέζια σκεύη ξεπέρασαν τα εμπορικά διαθέσιμα βιοδιασπώμενα δοχεία τροφίμων, όπως άλλα επιτραπέζια σκεύη από ζαχαροκάλαμο και τα χαρτοκιβώτια αυγών, σε μηχανική αντοχή, αντοχή στο λάδι και μη τοξικότητα.
Τα ποτήρια που ανέπτυξαν οι ερευνητές έχουν ένα ακόμη πλεονέκτημα: σημαντικά μειωμένο αποτύπωμα άνθρακα. Η διαδικασία παραγωγής του νέου προϊόντος παράγει 97% λιγότερο CO2 από τα συμβατικά πλαστικά δοχεία και 65% λιγότερο από το χαρτί και το βιοδιασπώμενο πλαστικό. Ο επόμενος στόχος της ομάδας είναι να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση της παραγωγικής διαδικασίας και να μειώσει περαιτέρω το κόστος, ώστε να την καταστήσει ανταγωνιστική με το πλαστικό. Αν και τα ποτήρια που κατασκευάζονται από το νέο υλικό κοστίζουν διπλάσια (2.333 δολάρια ανά τόνο) από εκείνα που κατασκευάζονται από βιοδιασπώμενο πλαστικό (4.750 δολάρια ανά τόνο), τα παραδοσιακά πλαστικά ποτήρια εξακολουθούν να είναι ελαφρώς φθηνότερα (2.177 δολάρια ανά τόνο).
«Είναι δύσκολο να εμποδίσουμε τους ανθρώπους να χρησιμοποιούν δοχεία μιας χρήσης επειδή είναι φθηνά και βολικά», είπε ο Ζου. «Αλλά νομίζω ότι μια καλή λύση θα ήταν να χρησιμοποιήσουμε πιο φιλικά προς το περιβάλλον, βιοδιασπώμενα υλικά για την παραγωγή αυτών των δοχείων μιας χρήσης».
Πηγή: Liu Chao, Luan Pengcheng, Li Qiang, Cheng Zheng, Sun Xiao, Cao Daxian και Zhu Hongli, «Βιοδιασπώμενα, υγιεινά και κομποστοποιήσιμα επιτραπέζια σκεύη κατασκευασμένα από υβριδικές ίνες ζαχαροκάλαμου-μπαμπού ως εναλλακτική λύση στο πλαστικό», Matter, 12 Νοεμβρίου 2020. DOI: 10.1016/j.matt.2020.10.004
Ώρα δημοσίευσης: 10 Σεπτεμβρίου 2025